شهادت امام
شهادت امام عسگري (ع) و توطئه‏هاي بي‏ثمر 
        
معتمد عباسي که همواره از محبوبيت و نفوذ معنوي امام در جامعه نگران بود، چون ديد توجه مردم به امام روز بروز بيشتر مي‏شود و زندان و اختناق و مراقبت تاثير معکوس دارد، سرانجام به همان شيوه مزورانه ديرينه متوسل شد و امام را پنهاني مسموم ساخت.
دانشمند نامدار جهان تشيع، «طبرسي‏» ، مي‏نويسد: بسياري از دانشمندان ما گفته‏اند: امام عسکري-عليه السلام-بر اثر مسموميت‏به شهادت رسيد، چنانکه پدرش و جدش و همه امامان، با شهادت از دنيا رفته‏اند. (1) «کفعمي‏» ، دانشمند معروف شيعه، مي‏گويد: او را «معتمد» مسموم ساخت (2) و «محمد بن جرير بن رستم‏» ، از دانشمندان شيعي در قرن چهارم، معتقد است که: امام عسکري-عليه السلام-در اثر مسموميت‏به درجه شهادت رسيد. (3)
يکي از نشانه‏هاي شهادت امام توسط دربار عباسي، تحرکها و تلاشهاي فوق العاده‏اي بود که معتمد عباسي در روزهاي مسموميت و شهادت امام، براي عادي جلوه دادن مرگ آن حضرت از خود نشان داد.
«ابن صباغ مالکي‏» ، يکي از دانشمندان اهل سنت، از قول «عبيد الله بن خاقان‏» ، يکي از درباريان عباسي (که از احترام او نسبت‏به امام ياد کرديم) مي‏نويسد:
«... هنگام در گذشت ابو محمد حسن بن علي عسکري-عليه السلام-معتمد، خليفه عباسي حال مخصوصي پيدا کرد که ما از آن‏شگفت زده شديم و فکر نمي‏کرديم چنين حالي در او (که خليفه وقت‏بود و قدرت را در دست داشت) ديده شود. وقتي «ابو محمد» (امام عسکري) رنجور شد، پنج نفر از اطرافيان خاص خليفه که همه از فقيهان درباري بودند، به خانه او گسيل شدند. معتمد به آنان دستور داد در خانه ابو محمد بمانند و هر چه روي مي‏دهد به او گزارش کنند، نيز عده‏اي را به عنوان پرستار فرستاد تا ملازم او باشند، و همچنين به «قاضي بن بختيار» فرمان داد ده نفر از معتمدين را انتخاب کند و به خانه ابو محمد بفرستد و آنان هر صبح و شام نزد او بروند و حال او را زير نظر بگيرند. دو يا سه روز بعد به خليفه خبر دادند حال ابو محمد سخت‏تر شده و بعيد است‏بهتر شود. خليفه دستور داد شب و روز ملازم خانه او باشند و آنان پيوسته ملازم خانه آن بزرگوار بودند تا پس از چند روزي رحلت فرمود. وقتي خبر درگذشت آن حضرت پخش شد، سامراء به حرکت در آمد و سراپا فرياد و ناله گرديد و بازارها تعطيل و مغازه‏ها بسته شد. بني هاشم، ديوانيان، امراي لشکر، قاضيان شهر، شعرا، شهود و گواهان و ساير مردم براي شرکت در مراسم تشييع حرکت کردند، سامراء در آن روز يادآور صحنه يامت‏بود!
وقتي جنازه آماده دفن شد، خليفه برادر خود، «عيسي بن متوکل‏» ، را فرستاد تا بر جنازه آن حضرت نماز بگزارد. هنگامي که جنازه را براي نماز روي زمين گذاشتند، عيسي نزديک رفت و صورت آن حضرت را باز کرد. و به علويان و عباسيان و قاضيان و نويسندگان و شهود نشان داد و گفت: اين «ابو محمد عسکري‏» است که به مرگ طبيعي درگذشته است و فلان و فلان از خدمتگزاران خليفه نيز شاهد بوده‏اند! ! بعد روي جنازه را پوشاند و بر او نماز خواند، و فرمان داد براي‏دفن ببرند... » (4)
البته اين نماز جنبه تشريفاتي داشت و طرحي بود که رژيم حاکم براي لوث کردن ماجراي شهادت امام ريخته بود و چنانکه در ميان دانشمندان شيعه مشهور است، حضرت مهدي-عج-به طور خصوصي بر جنازه پدر بزرگوارش، امام عسکري-عليه السلام-نماز گزارد. (5)

پي‏نوشت

1) اعلام الوري، الطبعة الثالثة، دار الکتب الاسلامية، ص 367.
2) حاج شيخ عباس قمي، الانوار البهية، مشهد، کتابفروشي جعفري، ص 162.
3) دلائل الامامة، نجف، منشورات المکتبة الحيدرية، 1383 ه. ق، ص 223.
4) الفصول المهمة، چاپ قديم، ص 307-308. اين قضيه را مرحوم شيخ مفيد در ارشاد و فتال نيشابوري در روضة الواعظين و طبرسي در اعلام الوري و علي بن عيسي الاربلي از قول احمد پسر عبيد الله بن خاقان نقل کرده‏اند. اين گزارش نشان مي‏دهد که امام در جامعه چه موقعيتي داشته و حکومت عباسي چرا نگران بوده است و نيز روشن مي‏کند که خليفه از برملا شدن مسموميت و قتل امام تا چه حد وحشت داشته است و لذا با زمينه سازي قبلي کوشيده است‏شهادت امام را مرگ طبيعي قلمداد کند!
5) صدوق، کمال الدين، قم، مؤسسة النشر الاسلامي، (التابعة) لجماعة المدرسين، بقم المشرفة، 1405 ه. ق، باب 43، ص 475-مجلسي، بحار الانوار، الطبعة الثانية، تهران، المکتبة الاسلامية، 1395 ه. ق، ج 50، ص 332-333.
                                             
منبع

پيشوايي، مهدي، سيره پيشوايان